Sumę wszystkich dóbr, jakie wytwarza społeczeństwo w pew­nym okresie czasu, nazywamy produkcją globalną. Do produkcji globalnej społeczeństwa zaliczamy zarówno wszystkie wykonane parowozy, jak i igły, zeszyty czy ołówki, zarówno wy­budowane domy, zainstalowane przewody elektryczne, jak i uszy­te czapki i krawaty. Obliczenie wielkości produkcji globalnej mo­że być wykonane tylko wg jej wartości w jednostkach pienięż­nych, gdyż do tak różnorodnych rodzajów produkcji żadnych innych wspólnych jednostek obliczeniowych stosować nie można. Ale produkcja globalna nie jest czystym dochodem społeczeń­stwa, gdyż do wykonania jednych dóbr musiały być użyte inne. Ilość kwintali zboża, jaką uzyskaliśmy w roku bieżącym, nie jest naszym czystym dochodem, gdyż do jego wyprodukowania mu­sieliśmy zużyć na zasiewy pewną ilość ziarna wytworzonego w roku ubiegłym. Nie możemy więc powiedzieć, że przybyło nam tyle zboża, ile zebraliśmy w roku bieżącym, lecz odjąć musimy ilość ziarna zużytego jako nasienie. Dopiero ta różnica może dać pewien obraz efektów naszej pracy w ostatnim roku. Ale nawet tak obliczona ilość nie stanowi dochodu netto, gdyż do prac zwią­zanych z uprawą zbóż maszyny rolnicze zużyły pewną ilość ma­teriałów pędnych i smarów, a wskutek technicznego zużycia zmniejszyła się w pewnym stopniu wartość samych maszyn i na­rzędzi, przy pomocy których uprawiano ziemię. Dopiero po odliczeniu od wartości produkcji globalnej war­tości wszystkich dóbr zużytych do jej wytworzenia, to jest war­tości zużytych środków produkcji, otrzymujemy dochód netto, który nazywamy dochodem narodowym. Dochód narodo-w y wyrażamy w jednostkach pieniężnych. Obliczamy go w okre­sach rocznych wartości ogółem lub na jednego mieszkańca. Wielkość dochodu narodowego decyduje o stopniu zaspoko­jenia potrzeb ludności. W krajach o dużym dochodzie narodo­wym społeczeństwo posiada wysoką stopę życiową, w krajach dochodzie niskim ludność jest uboga. Im kraj jest lepiej zago­spodarowany, im więcej posiada fabryk i innych zakładów pracy, im bardziej są one nowoczesne, tym większy dochód może wy­twarzać. Również i pracowitość społeczeństwa, jego umiejętności uczciwość w pracy, mają duży wpływ na wielkość dochodu. De­cydującym czynnikiem jest tu społeczna wydajność pracy, do której w dużym stopniu przyczynia się również wła­ściwa organizacja pracy. Dzięki dużym wysiłkom naszego społeczeństwa dochód naro­dowy w Polsce wzrasta w dość szybkim tempie. W ciągu minionego dziesięciolecia wzrósł przeszło dwukrot- nie. Oto wskaźniki wzrostu dochodu narodowego w naszym kraju: r. 1949 — 100 r. 1953 — 145 r. 1957 — 203 r. 1950 — 115 r. 1954 — 160 r. 1958 — 214 r. 1951 — 124 r. 1955 — 174 r. 1959 — 226 r. 1952 — 131 r. 1956 — 186 r. 1960 — 239 r. 1963 — 280 W porównaniu jednak z krajami o najwyższym stopniu roz­woju gospodarczego jest on u nas stosunkowo niski, gdyż wynosi obecnie na każdego mieszkańca około 1200 zł miesięcznie. Je­dną z głównych przyczyn niskiego dochodu narodowego na głowę ludności w Polsce jest bardzo wysoki przyrost naturalny. Dochód narodowy jest obliczony na każdego obywatela, jed- nak udział w jego wytwarzaniu bierze tylko ta część ludności czynnej zawodowo, która wytwarza dobra materialne. Nie biorą udziału w produkcji dochodu narodowego osoby nie pracujące, a więc nie tylko dzieci i ucząca się młodzież, lecz również ludzie chorzy oraz emerytowani starcy. Spośród ludności czynnej za­wodowo dochód narodowy wytwarzają tylko osoby zatrudnione bezpośrednio w produkcji i usługach produkcyjnych. Ludność wykonująca usługi nieprodukcyjne nie bierze udziału w wytwa­rzaniu dochodu. Chociaż lekarze, nauczyciele czy aktorzy do­chodu nie wytwarzają, jednak praca ich jest społecznie użyteczna i bez niej nie można się obejść. Pewne jednak przerosty usług, jak np. zbyt duża liczba pracowników administracyjnych w biu­rach i urzędach, są społecznie szkodliwe.