Budownictwo spełnia dwie odmienne role: obiekty nieproduk­cyjne bezpośrednio zaspokajają potrzeby społeczeństwa, obiekty produkcyjne zaś warunkują rozwój gospodarczy kraju. Budow­nictwo mieszkaniowe zaspokaja bezpośrednio potrzeby ludzkie, pozwala bowiem mieć własne gospodarstwo domowe, w którym odpoczywamy, odżywiamy się, pogłębiamy wiedzę, organizujemy życie towarzyskie. Im więcej dobrych, nowoczesnych mieszkań, tym więcej ludzi zdrowych fizycznie i psychicznie. Budownictwo użyteczności publicznej, np. szkoły, muzea, teatry, kina, sta­diony, parki, pozwala również bezpośrednio zaspokoić szereg potrzeb, lecz o charakterze raczej zbiorowym, społecznym. Im więcej budynków użyteczności publicznej, tym wyższy poziom nauki i kultury społeczeństwa. Obiekty przemysłowe, jak kopalnie, fabryki czy magazyny, a także maszyny i urządzenia nie zaspokajają bezpośrednio na­szych potrzeb. Służą one do tego, aby przy ich pomocy produ­kować dobra, które bezpośrednio zaspokajają nasze potrzeby. W fabrykach wytwarza się obuwie, produkuje się ubrania i inne przedmioty użytkowe. Im więcej fabryk i innych zakładów pracy, tym wyższa wydajność pracy, tym więcej produktów, tym wyż­sza stopa życiowa ludności. W ramach gospodarki narodowej budownictwo zajmuje spe­cyficzne miejsce. Rozwój każdej dziedziny gospodarczej, zarówno przemysłu jak i rolnictwa, transportu czy obrotu towarowego nie jest możliwy bez budownictwa, żadna z nich nie może roz­szerzyć swej działalności bez uprzednich prac budowlanych. Obiekty budowlane są niezbędne nie tylko wówczas, gdy chcemy jakąś gałąź produkcji poszerzyć, lecz również, gdy chcemy ją zmodernizować — powiększyć wydajność pracy rąk ludzkich. Tak np. ubrania mogą być uszyte przez pojedynczych krawców w ich prywatnych mieszkaniach i wówczas jakieś specjalne obiekty budowlane nie są potrzebne. Jeżeli jednak chcemy pro­dukcję krawiecką zmodernizować, zmechanizować, unowocześnić, dokonać racjonalnego podziału pracy, wówczas niezbędne są duże wytwórnie krawieckie, w których znajdować się muszą obszerne pomieszczenia dla krojczych, szwaczek, wykońezarek, pomiesz- czenia na składy, magazyny itd. Przy istnieniu takich wytwórni produkcja staje się bardziej wydajna, tańsza i lepsza. Budownictwo charakteryzuje się tym, że zatrudnia fachowców najprzeróżniejszych specjalności, oraz zużywa materiały wytwa­rzane nieomal we wszystkich gałęziach produkcji. Dla budow­nictwa niezbędne są produkty przemysłu mineralnego, drzew­nego, metalowego, chemicznego. Rozwój budownictwa, np. miesz­kaniowego, powoduje w swojej konsekwencji zwiększone za­potrzebowanie na meble, tkaniny i inne przedmioty gospodar­stwa domowego, zwiększa zużycie energii elektrycznej i gazu, stawia transportowi wysokie wymagania. Budownictwo przyczy­nia się więc do proporcjonalnego rozwoju całej gospodarki kraju. Ważną cechą budownictwa jest również fakt, że znaczna więk­szość surowców, używanych do budowy, znajduje się w kraju. Rozwój budownictwa nie obciąża więc naszego bilansu handlo­wego z zagranicą. Ponieważ wzrost wydajności pracy w budownictwie nie na­stępuje tak szybko jak w przemyśle, zatrudnienie w budownic­twie z roku na rok powiększa się. Z tego właśnie powodu koszty budowy w stosunku do produkcji przemysłowej odpowiednio wzrastają. W Polsce, która ma szczególnie duże potrzeby budo­wlane, co dziesiąty obywatel, czynny zawodowo, zatrudniony jest bezpośrednio lub pośrednio w budownictwie. Można by więc Polskę nazwać krajem budownictwa. Trzeba jeszcze dodać, że rozwój budownictwa zmienia kraj­obraz kraju. I tak np. tam gdzie wczoraj jeszcze rozciągały się ugory i pastwiska starej wsi Mogiła, dzisiaj pną się w górę wy­sokie kominy i wielkie piece Nowej Huty.