Art. 12. 1. Za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicz- nych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczegól- ności działalność obejmującą: 1) projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budow- lanych i sprawowanie nadzoru autorskiego, 2) kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi, 3) kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów, 4) wykonywanie nadzoru inwestorskiego, 5) sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budow- lanych, 6) wykonywanie państwowego nadzoru budowlanego, 7) rzeczoznawstwo budowlane. 2. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt. 1-6, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, do- stosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone przez wojewodę, decyzją, zwaną dalej „uprawnieniami budowlanymi". 3. Warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych jest złożenie egzaminu ze znajomości przepisów prawnych dotyczących procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej. 4. Egzamin składa się przed komisją powoływaną przez wojewo- dę, w skład której wchodzą między innymi: przedstawiciele organów państwowego nadzoru budowlanego, właściwych stowarzyszeń twór- czych, naukowo-technicznych lub naukowo-zawodowych. Uzyskanie uprawnień budowlanych podlega wpisowi do centralnego rejestru. 5. Koszty postępowania kwalifikacyjnego ponosi osoba ubiegają- ca się o nadanie uprawnień budowlanych. 6. Osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budow- nictwie są odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami, obowiązującymi Polskimi Normami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość. 7. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, oprócz osób, o których mowa w ust. 2, mogą wykonywać również inne osoby, jeżeli wynika to z umów międzynarodowych na zasadzie wzajemności. Art. 13. 1. Uprawnienia budowlane mogą być udzielane do: 1) projektowania, 2) kierowania robotami budowlanymi. 2. W uprawnieniach budowlanych należy określić specjalność i ewentualną specjalizację techniczno-budowlaną oraz zakres prac projektowych lub robót budowlanych objętych danym uprawnieniem. 3. Uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi stanowią również podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji techni- cznych, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt. 3 i 4. 4. Uprawnienia do projektowania lub kierowania robotami bu- dowlanymi stanowią również podstawę do wykonywania samodziel- nych funkcji technicznych, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5 i 6. Art. 14. 1. Uprawnienia budowlane są udzielane w specjalnoś- ciach: 1) architektonicznej, 2) konstrukcyjno-budowlanej, 3) (skreślony), 4) instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń: wodociągo- wych i kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych i gazowych, 5) instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych, 6) innych, ustalonych stosownie do art. 16 ust. 2. 2. W ramach specjalności wymienionych w ust. 1 mogą być wyodrębnione specjalizacje techniczno-budowlane. 3. Uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o któ- rych mowa w ust. 1, wymaga: 1) do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów archi- tektoniczno-budowlanych: a) posiadania wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności, b) odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów, c) odbycia rocznej praktyki na budowie, 2) do projektowania w ograniczonym zakresie: a) posiadania średniego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności lub pokrewnego wyższego wykształcenia, b) odbycia pięcioletniej praktyki przy sporządzaniu projektów, c) odbycia rocznej praktyki na budowie, 3) do kierowania, robotami budowlanymi bez ograniczeń: a) posiadania wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności, b) odbycia dwuletniej praktyki na budowie, 4) do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie: a) posiadania średniego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności lub pokrewnego wyższego wykształcenia, b) odbycia pięcioletniej praktyki na budowie, 5) do wykonywania pracy na budowie na stanowisku majstra budo- wlanego i kierowania w powierzonym zakresie robotami budow- lanymi — posiadania co najmniej wykształcenia zasadniczego i dyplomu mistrza w odpowiednim zawodzie budowlanym. 4. Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polega- jąca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju. Art. 15. 1. Rzeczoznawcą budowlanym może być osoba, która: 1) korzysta w pełni z praw publicznych, 2) posiada: a) dyplom ukończenia wyższej uczelni technicznej, b) uprawnienia budowlane oraz co najmniej 5 lat praktyki od- bytej po ich uzyskaniu, c) opinię dwóch rzeczoznawców budowlanych odpowiedniej spec- jalności, d) opinię właściwego stowarzyszenia. 2. Wojewoda, na wniosek zainteresowanego, orzeka, w drodze decyzji, o nadaniu tytułu rzeczoznawcy budowlanego, określając, na podstawie opinii, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c) i d), oraz odbytej praktyki, zakres, w którym funkcja rzeczoznawcy budowla- nego może być wykonywana. Zakres ten nie może wykraczać poza specjalność techniczno-budowlaną objętą posiadanymi uprawnieniami. 3. Podstawę do podjęcia czynności rzeczoznawcy budowlanego stanowi dokonanie wpisu do centralnego rejestru rzeczoznawców budowlanych. 4. Skreślenie z centralnego rejestru rzeczoznawców budowlanych następuje: 1) na własną prośbę, 2) w razie: a) pozbawienia praw publicznych, b) utraty uprawnień budowlanych, c) śmierci rzeczoznawcy. Art. 16. 1. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa określi, w drodze rozporządzenia: rodzaje i zakres przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, sposób stwierdzania posiadania tego przygotowa- nia, ograniczenia zakresu uprawnień budowlanych, wykaz kierun- ków wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla danej specjalno- ści, wykaz specjalizacji wyodrębnionych w ramach poszczególnych specjalności, a także sposób przeprowadzania i zakres egzaminu, zasady odpłatności za postępowanie kwalifikacyjne oraz zasady wynagradzania członków komisji egzaminacyjnej. 2. Ministrowie właściwi w zakresie uprawnień budowlanych w specjalnościach nie objętych art. 14 ust. 1 pkt. 1-5, w porozumie- niu z Ministrem Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, mogą określić, w drodze rozporządzenia: rodzaje i zakres przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w tych specjalnościach, właściwe organy stwierdzające przygotowa- nie zawodowe, sposób stwierdzania posiadania tego przygotowania, ograniczenia zakresu uprawnień budowlanych, wykaz kierunków wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla danej specjalności, wykaz specjalizacji wyodrębnionych w ramach poszczególnych spec- jalności, sposób przeprowadzania i zakres egzaminu na te upraw- nienia, zasady odpłatności z tego tytułu oraz zasady wynagradzania członków komisji egzaminacyjnej, a także sposób ustanawiania rze- czoznawców budowlanych w tych specjalnościach.